AKTUALNOŚCI

 

 

Relacja z III Ogólnopolskiej Dyskusji Literackiej w Świebodzicach
24.06.2014 r.  

Nietypowy dla Ogólnopolskiej Dyskusji Literackiej czas, sprawił że 3. edycja tej akcji wyglądała odmiennie niż zazwyczaj. Z powodu zaplanowanych dużo wcześniej wydarzeń kulturalnych, w których uczestniczyli członkowie DKK, do udziału w dyskusji zaproszona została młodzież z koła historycznego Liceum Ogólnokształcącego, z opiekunem tego koła, historykiem Mariuszem Motakiem. Przedmiotem dyskusji była książka Jana Karskiego Tajne państwo, która ukazała się w Polsce równo 70 lat po jej pierwszym wydaniu w Stanach Zjednoczonych.

Książka u każdego wywołała wiele przemyśleń i refleksji. Niezaprzeczalna odwaga Jana Karskiego, poczucie obowiązku wobec Ojczyzny, determinacja, wykorzystanie własnego potencjału do walki z okupantem tj. znajomości języków obcych, doskonałej kondycji fizycznej i bohaterskiej postawy autora książki, to zgodnie podkreślali uczestnicy dyskusji.
Niewielka ilość osób uczestniczących w dyskusji, w żaden sposób nie przełożyła się na jej jakość. Tematyka książki wywoływała refleksje ponadczasowe i uniwersalne. Nie tylko dotyczące okresu wojny, ale również pokoju. Zastanawialiśmy się nad tym co oznacza bycie patriotą w realiach wojennych, a co w czasie pokoju i na ile współczesny program nauki historii opowiada o bohaterach takich jak Jan Karski, Leopold Okulicki czy August Emil Fieldorf.

Omawiając książkę i jej autora przywołaliśmy także osobę Krystyny Skarbek "ulubionej agentki Churchilla", której odwaga i brawura stała się wręcz legendarna w całej Europie, jeszcze w czasie wojny. Zarówno Jan Karski jak i Krystyna Skarbek wielokrotnie przedostawali się na tereny okupowanej Polski, wykorzystując biegłą znajomość kilku języków obcych. Wojenna działalność obojga skutkowała również kontaktami z przywódcami państw europejskich i światowych mocarstw, co jednak nie zmieniło stosunku aliantów ani do sprawy polskiej, ani do sprawy żydowskiej.

Nieuniknione przy okazji takiej dyskusji stały się również odniesienia do innych dzieł literackich i filmowych, zwłaszcza w kontekście bohaterstwa i patriotyzmu, między innymi do wiersza Wisławy Szymborskiej poświęconego Ludwice Wawrzyńskiej …Tyle wiemy o sobie, ile nas sprawdzono…, Rauska Teresy Oleś - Owczarkowej, Łaskawe Jonathana Littella. Również młodzież miała swoje wzory w osobach bohaterów Kamieni na szaniec Aleksandra Kamińskiego czy Złodziejki książek Markusa Zusaka.

O książce Jana Karskiego pisze się, że mogłaby posłużyć jako scenariusz filmu szpiegowskiego. Z całą pewnością jej lektura uwiarygodnia pewne wątki filmu "Czas honoru". Jeśli widzom serialu wydawało się mało prawdopodobne, że w okupowanej przez Niemców Polsce, można było poruszać się z plecakiem pełnym pieniędzy, to warto przeczytać, co o strukturze i sprawnej maszynerii podziemnej pisze Jan Karski w książce Tajne państwo: "przynależność do organizacji podziemnej dawała pewne korzyści od załatwienia sobie mocnych papierów po wsparcie finansowe. Organizacja zapewniała też ochronę, dysponowała lokalami służącymi za kryjówki, gdzie zawsze było trochę jedzenia i łóżko…"

W tym roku 70. rocznicę obchodzi nie tylko książka Jana Karskiego, ale również bitwa na Monte Cassino i Powstanie Warszawskie. Oba wydarzenia mają swoich bohaterów wśród mieszkańców Świebodzic. Stanisław Tynowski, żołnierz gen. Andersa, który przeszedł cały szlak bojowy tej armii, walcząc m.in. na Monte Cassino, i Maciej Witkowski, uczestnik Powstania Warszawskiego, który od 2 sierpnia do 2 października 1944 roku pracował w wytwórni granatów i butelek zapalających przy ulicy Kruczej. Świebodzice mają też swój wkład w obchody rocznicy Powstania Warszawskiego, służąc filmowcom doskonałymi plenerami filmowymi. Miasto 44 Jana Komasy i nowy sezon serialu Czas honoru: Powstanie Warszawskie, to tegoroczne premiery, na powstanie których niewątpliwie miała wpływ przypadająca rocznica. W obu filmach w zrujnowaną stolicę zamieniono kilka hektarów rozległych pofabrycznych terenów w Świebodzicach.

Dyskusja zakończyła się refleksjami nad współczesnym patriotyzmem, a pomoc w tych rozważaniach przyniosła uczestnikom dyskusji cienka książeczka autorstwa Joanny Olech i Edgara Bąka Kto ty jesteś ? którą można nazwać przewodnikiem patriotycznym dla najmłodszych. Ale czy tylko dla nich, skoro w tym samym czasie, stali członkowie Dyskusyjnego Klubu Książki uczestniczyli w spektaklu Teatru Dramatycznego w Wałbrzychu zatytułowanym … Kto ty jesteś ? Bo czy patriotyzm w ogóle ma wiek ?

Małgorzata Grudzińska

   

   

   

   

   

 

 

  •   strona główna  •  do góry  •